Tag

COP31

Browsing

Szczyt klimatyczny COP31 w tureckiej Antalyi zakończył się bez porozumienia, choć rozmowy przedłużono o prawie dwie doby. Unia Europejska odrzuciła projekt dokumentu, bo nie wspominał on o paliwach kopalnych. Kraje rozwijające się z kolei zarzuciły bogatszym państwom, że nie chcą zwiększyć finansowania ochrony przed skutkami zmian klimatu.

Dlaczego rozmowy się załamały

Po dwóch tygodniach negocjacji prezydencja szczytu przedstawiła projekt tzw. Paktu z Antalyi. Unia, w której imieniu wystąpił irlandzki minister klimatu Darragh O’Brien, uznała, że tekst nie odpowiada na ustalenia nauki. O’Brien powiedział: „Nie zaakceptujemy negocjowania wstecz”.

Sprzeciw zgłosiła też Panama, według której dokument jest krokiem wstecz. Wyspy Marshalla, którym podnoszący się poziom oceanów zagraża egzystencji, formalnie zaprotestowały przeciwko decyzji. Rosja poparła brak zapisu o przyspieszeniu odejścia od paliw kopalnych. Argumentowała, że nadal są potrzebne jako źródło energii, a każdy kraj powinien sam wybrać drogę redukcji emisji. Pakistan i Ghana broniły projektu jako koniecznego kompromisu. Chris Bowen, który z ramienia Australii kierował negocjacjami, nazwał wynik bardzo rozczarowującym.

Spór o pieniądze

Drugą osią konfliktu były finanse. Kraje rozwijające się obwiniły o fiasko Unię i inne zamożne państwa, które nie chcą zwiększyć wsparcia na adaptację do skutków suszy, upałów i powodzi. UE jest największym dostarczycielem finansowania klimatycznego, ale sprzeciwiała się nowym celom dotyczącym adaptacji.

Projekt zakładał dalsze rozmowy o „ścieżce wdrożenia potrojenia finansowania adaptacji do 2035 roku”, bez podania kwoty. Zaznaczał, że kraje rozwijające się potrzebują na ten cel około 300 mld dolarów rocznie do 2035 roku. Harjeet Singh z kampanii Fill the Fund zarzucił bogatym państwom, że domagają się większych ambicji, a nie chcą za nie płacić.

Elektryfikacja, wychwyt CO2 i przekroczenie 1,5 st. C

Odrzucony dokument wskazywał, że elektryfikacja może obniżać emisje i poprawiać bezpieczeństwo energetyczne. Proponował zwiększenie udziału energii elektrycznej w końcowym zużyciu energii z około 20 proc. do 35 proc. do 2035 roku. Pomysł mocno promowała Turcja, współgospodarz szczytu. Poza oficjalnymi obradami przyjęło go około 75 krajów, w tym Chiny. Zobowiązanie nie jest wiążące i nie precyzuje, że dodatkowy prąd ma pochodzić z czystych źródeł, więc krytycy widzą ryzyko, że zapotrzebowanie zaspokoją paliwa kopalne.

To pierwszy COP, na którym zakłada się, że globalna temperatura przekroczy 1,5 st. C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. Projekt wzywał do ograniczania tego przekroczenia, a także do „głębokich, szybkich i trwałych” redukcji emisji oraz działań wobec metanu. Sporny był też zapis o „zwiększaniu” wychwytu i składowania CO2 w skali gigaton do 2035 roku. Naukowcy uważają, że część technologii usuwania węgla będzie potrzebna, ale krytycy podkreślają, że są niesprawdzone na dużą skalę, drogie i mogą służyć za pretekst do dalszego spalania paliw.

Co to oznacza dla Polski

Polska jako członek UE jest związana wspólnym stanowiskiem Unii w negocjacjach klimatycznych. Brak porozumienia nie zmienia unijnych przepisów, które obowiązują niezależnie od wyników szczytu. Pokazuje jednak, że presja na Unię będzie rosnąć z dwóch stron. Jedni oczekują od niej szybszego odejścia od paliw kopalnych, drudzy większych pieniędzy dla krajów najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu.

W praktyce może to oznaczać trudniejsze rozmowy o tym, ile UE i jej państwa członkowskie dołożą do międzynarodowego finansowania klimatycznego. Z tekstu źródłowego nie wynika, jakie konkretne decyzje podejmie Unia w tej sprawie. Kolejny szczyt, COP32, odbędzie się w 2027 roku w Addis Abebie. Etiopski minister spraw zagranicznych Gedion Timothewos zapowiedział, że gospodarze chcą tam odbudować zaufanie do wielostronnej współpracy klimatycznej.

Źródło: DW – „COP31 climate talks end without consensus on how to fund vulnerable countries or move the world away from coal, oil and gas use”

Pin It schuylerlake.com pssz.pl passittotheleft.org