Una Brown z Belfastu oddała nerkę nieznajomej osobie, a dzięki temu jej mąż Sean otrzymał pasujący narząd od innego dawcy. Małżonkowie skorzystali z brytyjskiego programu wymiany nerek między żywymi dawcami, bo nerka Uny nie była w pełni zgodna z organizmem męża.
Dlaczego nerka żony nie wystarczyła
Sean pierwszy przeszczep nerki przeszedł jako ośmiolatek i był wtedy twarzą kampanii na rzecz oddawania narządów. Od początku wiedział, że w przyszłości może potrzebować kolejnego. Una zapowiedziała mu na początku ich związku, że gdy przyjdzie czas, odda mu swoją nerkę. Minęło 21 lat, zanim miała okazję dotrzymać słowa, choć ostatecznie zrobiła to okrężną drogą.
Przez 37 lat po pierwszym przeszczepie Sean prowadził, jak mówi, wspaniałe życie. Potem czynność nerki zaczęła słabnąć. Okazało się, że Una nie jest dla niego dawcą w 100% zgodnym. Para zgłosiła się więc w lipcu do programu wymiany, a już miesiąc później dostała wiadomość, że znaleziono dopasowanie.
Operacja, która prawie się nie odbyła
Początkowo planowano przeszczep trójstronny z udziałem dawców i biorców z różnych części Wielkiej Brytanii. Rano 8 października, gdy Una była już przygotowywana do zabiegu, do pary dotarła zła wiadomość: dawca przewidziany dla Seana zachorował i nie mógł wziąć udziału w operacji.
Po bardzo długim oczekiwaniu pojawiło się rozwiązanie. Dawca, który pierwotnie miał oddać nerkę biorcy z nerką Uny, okazał się zgodny także z Seanem. Dzięki temu przeszczepy mogły dojść do skutku w ramach wymiany parami. Nerka Uny poleciała do Edynburga, a narząd dla Seana trafił do Belfastu.
Oboje dobrze dochodzą do siebie i chcą wrócić do pracy przed Bożym Narodzeniem. Una uspokaja, że z jedną nerką będzie żyć zupełnie normalnie. O biorcy swojej nerki wie tylko tyle, że był w ciężkim stanie, a przeszczep się udał. Jak powiedziała: „Nie trzeba znać człowieka, żeby zmienić jego życie”.
Belfast stolicą dzielenia się nerkami
Hannah Magowan, chirurg transplantolog z Belfast City Hospital, która operowała Seana i asystowała przy zabiegu Uny, poinformowała, że program działa w Irlandii Północnej od 2010 roku. Skorzystało z niego już prawie 200 osób. W roku 2025/26 aż 20 z 69 przeszczepów nerki od żywych dawców zrealizowano w ten sposób, czyli prawie co trzeci.
- Irlandia Północna to około 3% ludności Wielkiej Brytanii, a należy do największych uczestników programu.
- Belfast bywa nazywany „stolicą” dzielenia się nerkami.
- Zdaniem Magowan wciąż brakuje świadomości, że to dodatkowa droga do przeszczepu, także wśród samych chorych.
Przeszczep od żywego dawcy może pozwolić uniknąć dializ oraz często długiego czekania na nerkę od osoby zmarłej. Sean i Una mają nadzieję, że ich historia zachęci kolejnych ludzi do rozważenia takiej formy oddania narządu.
Co z tego wynika dla czytelnika w Polsce
Opisany program jest brytyjski i nie obejmuje pacjentów z Polski, więc ta historia nie oznacza, że podobny tryb jest dostępny u nas na tych samych zasadach. Pokazuje jednak ważną rzecz: brak pełnej zgodności z bliską osobą, która chce oddać nerkę, nie musi zamykać drogi do przeszczepu od żywego dawcy, jeśli system przewiduje wymianę między parami.
Osoby z przewlekłą chorobą nerek i ich rodziny powinny więc zapytać nefrologa lub ośrodek transplantacyjny, jakie możliwości przeszczepu od żywego dawcy istnieją w Polsce i na jakich warunkach można się do nich zakwalifikować. Decyzje o kwalifikacji dawcy i biorcy zawsze podejmują lekarze i ośrodek, a nie sami zainteresowani.
Źródło: BBC News – „I saved a stranger’s life and my husband’s at the same time”
